درباره کوهاب

زیرساختی برای ماندن

از شناخت انرژی جریان آب تا توسعهٔ فناوری‌های آب و گاز؛ مسیری بر پایهٔ طراحی، ساخت، آزمون و بازنگری.

کوهاب از یک پرسش شکل گرفت: چگونه می‌توان زیرساختی ساخت که با مصرف انرژی و پیچیدگی کمتر، دوام بیشتری داشته باشد و در طول زمان به بهبود زندگی کمک کند؟ این پرسش، مبنای نگاه ما به توسعهٔ سامانه‌های هیدرولیکی و انتخاب مسیرهای تازهٔ پژوهش و ساخت است.

تجربه‌های پیش از HMTR

محوطه آزمون و نمونه‌سازی کوهاب؛ بخشی از مسیر پیش از HMTR

یک پرسش، پیش از تأسیس یک شرکت

مسیر کوهاب، سال‌ها پیش از تأسیس شرکت، با علاقهٔ احسان پرندین به طراحی و تکامل زیرساخت‌ها آغاز شد. حمل‌ونقل، انرژی و سامانه‌هایی با بهره‌برداری ساده‌تر، از نخستین موضوعات این جست‌وجو بودند. دغدغهٔ مشترک، ساخت زیرساختی بادوام و متناسب با محیط بود که ارزش آن فراتر از زمان ساخت، در سال‌های بهره‌برداری آشکار شود.

به‌تدریج، آب و انرژی به کانون فعالیت تبدیل شدند؛ حوزه‌ای که امکان ساخت ایده، آزمودن آن در شرایط واقعی و تصمیم‌گیری بر پایهٔ نتیجه را فراهم می‌کرد. شرکت «کوه آب انرژی آویسا» در ۱۴ آبان ۱۳۹۷ تأسیس شد و این مسیر را با نام تجاری کوهاب ادامه داد.

قنات‌ها، یخچال‌های سنتی، آسبادها و دیگر سازه‌های ماندگار، برای کوهاب نمونه‌هایی از شناخت محیط و استفادهٔ هوشمندانه از منابع طبیعی‌اند. مطالعه و بازدید از سازه‌های آبی شوشتر نیز نگاه به جریان آب را به‌عنوان منبعی برای تأمین انرژی و پشتیبانی از فعالیت‌های گوناگون تقویت کرد. آنچه از این تجربه‌ها دنبال می‌کنیم، منطق طراحی آن‌هاست: پاسخ‌دادن به نیازهای امروز با بهره‌گیری از ظرفیت محیط، مواد مناسب و ابزارهای محاسبه و آزمون روز.

پیش از HMTR؛ تجربه‌هایی که مسیر را شکل دادند

این پروژه‌ها در برخی دوره‌ها هم‌زمان پیش رفتند. هر تجربه، معیارهای انتخاب و طراحی پروژه بعدی را دقیق‌تر کرد.

رم‌پمپ؛ بهره‌گیری از انرژی جریان آب

ساخت و آزمون رم‌پمپ‌های هیدرولیکی از نخستین تجربه‌های عملی کوهاب بود. این مسیر با مطالعهٔ نمونه‌های موفق گذشته آغاز شد و با بررسی انرژی جنبشی آب، پدیدهٔ ضربهٔ قوچ و تأثیر شرایط محل بر عملکرد، به توسعهٔ طرحی اختصاصی برای کار با آب‌های گل‌آلود رسید.

نمونه‌هایی با فشار خروجی تا ۲۵ بار ساخته و آزمایش شدند و پس از آزمون‌های آزمایشگاهی، در چهار محل طبیعی برای ارزیابی بلندمدت نصب شدند. در ادامه، نمونهٔ ۴۰ بار نیز برای بررسی امکان نمک‌زدایی تک‌مرحله‌ای به روش اسمز معکوس، با استفاده از انرژی جریان رودخانه‌های شور، آزموده شد و نتایج مثبتی به همراه داشت. این مسیر به شناخت عمیق‌تر رفتار جریان آب، ثبت یک اختراع و کسب عنوان ایدهٔ برتر در دومین جشنوارهٔ ایده‌های برتر بخش کشاورزی کشور در سال ۱۳۹۹ انجامید.

آموختهٔ اصلی: عملکرد یک سامانهٔ هیدرولیکی باید در پیوند با هد موجود، مسیر جریان و شرایط واقعی محل ارزیابی شود.

ویدیوی آزمون میدانی · پخش با انتخاب شما

مولد نیرو از جریان آب؛ کار در هد پایین

پژوهش در تولید نیرو از جریان‌های پرحجم با هد پایین، با مطالعهٔ راهکارهای پیشین و مدل‌سازی مولدهای مبتنی بر پیچ ارشمیدس آغاز شد. در ادامه، تمرکز بر نمونه‌های کوچک و قابل‌حمل، زمینهٔ بررسی عملی هندسهٔ توربین‌ها و عملکرد آن‌ها در شرایط متفاوت جریان را فراهم کرد.

حاصل این مسیر، ساخت دو نمونهٔ مولد قابل‌حمل برای تأمین توان مکانیکی در حرکت‌های رفت‌وبرگشتی و دورانی بود. این پژوهش‌ها همچنین به ثبت دو اختراع در زمینهٔ بهره‌گیری از انرژی آب جاری و هندسهٔ پیچ‌های ارشمیدس انجامید.

آموختهٔ اصلی: توان تولیدی باید در کنار دوام، نیاز به نگهداری و تغییرات شرایط جریان سنجیده شود.

ویدیوی آزمون میدانی · پخش با انتخاب شما

اجکتور؛ ارزیابی انتقال گاز در شرایط واقعی

طراحی و آزمون اجکتورها در آبزی‌پروری، مسیر پژوهش کوهاب را به بررسی تماس گاز و مایع و نقش جریان در اکسیژن‌رسانی گسترش داد. آرایش‌های مختلف ساخته و آزمایش شدند و عملکرد آن‌ها در دو دورهٔ کامل پرورش قزل‌آلا، از آغاز تا پایان، مورد ارزیابی قرار گرفت.

این تجربه نشان داد که نتیجهٔ فرایندی، تنها یکی از معیارهای انتخاب فناوری است؛ مصرف انرژی، سهولت نصب، نظافت و تعمیرپذیری نیز باید در تصمیم برای ادامهٔ توسعه و تولید نقش داشته باشند.

آموختهٔ اصلی: نتایج اولیهٔ امیدوارکننده باید با ارزیابی عملکرد در یک چرخهٔ کامل بهره‌برداری همراه شوند.

ویدیوی آزمون میدانی · پخش با انتخاب شما

ژنراتور میکروحباب؛ فراتر از تولید حباب

ساخت و آزمون ژنراتورهای میکروحباب، فرصتی برای بررسی اندازهٔ حباب، رفتار جریان دوفازی و انتقال گاز به مایع فراهم کرد. تجربهٔ به‌دست‌آمده در تولید و مدیریت حباب‌ها، بعدها در توسعهٔ HMTR به کار گرفته شد.

با این حال، ارزیابی مجموعهٔ عوامل، از جمله بهره‌وری انرژی، ظرفیت عملیاتی و هزینه‌های نگهداری، نشان داد که نمونه‌های بررسی‌شده گزینهٔ مناسبی برای ادامهٔ تولید در مسیر موردنظر کوهاب نبودند. دستاورد این مرحله، دانشی بود که به انتخاب و توسعهٔ رویکرد بعدی کمک کرد.

آموختهٔ اصلی: اندازهٔ حباب به‌تنهایی معیار عملکرد نیست؛ دبی گاز، انتقال مؤثر به مایع و مصرف انرژی باید هم‌زمان ارزیابی شوند.

جریان در حوضچه طی آزمون ژنراتور میکروحباب

ویدیوی آزمون میدانی · پخش با انتخاب شما

رسیدن به HMTR

تجربهٔ رم‌پمپ‌ها، مولدهای جریان، اجکتورها و ژنراتورهای میکروحباب، شناخت کوهاب از رفتار آب، انرژی جریان و تماس گاز و مایع را گسترش داد. مطالعهٔ کمپرسورهای هوای هیدرولیکی، مسیر تازه‌ای پیش رو گذاشت: استفاده از جریان آب برای فشرده‌سازی هوا و انتقال آن به محل مصرف. بررسی شرایط هد کم و آرایش‌های پسیو و پمپ‌دار، زمینهٔ ادامهٔ این پژوهش را فراهم کرد.

با پیشرفت طراحی و آزمون‌ها، مسئله از تولید هوای فشرده فراتر رفت و انحلال گاز در مایع، تولید و مدیریت میکروحباب و بازیابی گاز مصرف‌نشده را دربر گرفت. توسعهٔ ایرلیفت نیز امکان پیوند این قابلیت‌ها با گردش و اختلاط مخازن را فراهم کرد. HMTR و ایرلیفت کوهاب حاصل این مسیر پیوستهٔ طراحی، ساخت، آزمون میدانی و اصلاح‌اند.

این محصولات آمادهٔ عرضه و دارای سابقهٔ بهره‌برداری واقعی هستند. مرحلهٔ بعدی پژوهش، به ارزیابی عملکرد فرایندی سامانهٔ یکپارچه در هوادهی لجن فعال با تزریق عمقی و مدیریت رقیق‌سازی، و بررسی کاربرد اوزون در فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته‌ (AOP) اختصاص دارد. این ارزیابی‌ها برای توسعهٔ کاربردهای مشخص انجام می‌شوند و از آمادگی طراحی و ساخت تجهیزات جدا هستند.

پنج مرحله توسعه HMTR

برای گام بعد، همراه شویم

کوهاب از همکاری با مجموعه‌های صنعتی، پژوهشگران و سرمایه‌گذاران برای توسعهٔ کاربردهای تازه، اجرای آزمون‌های مستقل و ارزیابی در مقیاس صنعتی استقبال می‌کند. هدف این همکاری‌ها، تبدیل ایده‌های قابل‌آزمون به راهکارهایی کاربردی و بادوام است؛ با توجه هم‌زمان به عملکرد، مصرف آب و انرژی، هزینه‌های بهره‌برداری و آثار محیط‌زیستی از مرحلهٔ طراحی.

گفت‌وگو درباره همکاری